{"id":6905,"date":"2025-03-01T19:09:17","date_gmt":"2025-03-01T18:09:17","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.hotze.net\/?page_id=6905"},"modified":"2026-04-18T10:16:28","modified_gmt":"2026-04-18T08:16:28","slug":"bauwelt-buecher-besprechungen","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/blog.hotze.net\/?page_id=6905","title":{"rendered":"Bauwelt, B\u00fccher, Besprechungen"},"content":{"rendered":"<p><strong>Gern nutze ich gelegentlich das Angebot der Bauwelt-Redaktion, dort Buchrezensionen zu ver\u00f6ffentlichen, die ich in meiner Freizeit schreibe. <\/strong><strong>Mit freundlicher Genehmigung der Bauwelt mache ich hier meine Buchbesprechungen zug\u00e4nglich \u2013 im originalen Zeitschriften-Layout als PDF-Dateien.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_1135.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7436 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_1135-e1776498867506.jpeg\" alt=\"\" width=\"236\" height=\"311\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_1135-e1776498867506.jpeg 247w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_1135-e1776498867506-227x300.jpeg 227w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/IMG_1135-e1776498867506-114x150.jpeg 114w\" sizes=\"auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/68_bis_69_Rezensionen_p1-4-2.pdf\"><strong>Hans und Wassili Luckhardt<\/strong><\/a><\/p>\n<p>Als im Architekturstudium in den 1980ern pl\u00f6tzlich postmoderne M\u00e4tzchen in der Entwurfslehre auftauchten, erwachte das widerst\u00e4ndige Interesse an der klassischen Moderne. Und da fielen die Fotos der beiden Villen Am Rupenhorn der Br\u00fcder Luckhardt auf, die in jeder baugeschichtlichen Publikation der Moderne enthalten waren. Derart lupenreine Umsetzungen der \u201eF\u00fcnf Punkte zu einer neuen Architektur\u201c von Le Corbusier sind nirgendwo sonst in Deutschland realisiert worden.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bildschirmfoto-2025-11-27-um-21.50.11.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-7360 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bildschirmfoto-2025-11-27-um-21.50.11.png\" alt=\"\" width=\"236\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bildschirmfoto-2025-11-27-um-21.50.11.png 534w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bildschirmfoto-2025-11-27-um-21.50.11-236x300.png 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Bildschirmfoto-2025-11-27-um-21.50.11-118x150.png 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/58_bis_61_Rezensionen_p1-4.pdf\"><strong>100 Jahre GEHAG<\/strong><\/a><\/p>\n<p class=\"desc\"><em><span class=\"Bold\">\u201eDieses<\/span> schmale Buch ist das Zeugnis eines Niedergangs. W\u00e4hrend die \u201eGemeinn\u00fctzige Heimst\u00e4tten AG\u201c, gegr\u00fcndet 1924 in einem progressiv-gewerkschaftlichen Umfeld, schon bald gemeinwohlorientierte Wohnanlagen schuf, ist die GEHAG heute nur noch eine \u201eMarke\u201c unter dem Dach eines b\u00f6rsennotierten Wohnungskonzerns.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.18.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-7290 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.18.png\" alt=\"\" width=\"238\" height=\"332\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.18.png 238w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.18-215x300.png 215w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.18-108x150.png 108w\" sizes=\"auto, (max-width: 238px) 100vw, 238px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/50_bis_51_Rezensionen_p1-2.pdf\"><strong>M\u00e4usebunker und Hygieneinstitut<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em><span class=\"Bold\">\u201eNehmen<\/span> wir mal an, dass da irgendwo im Berliner S\u00fcdwesten ein verst\u00f6rendes Objekt herumsteht, das wie ein milit\u00e4risches Schiff in Beton wirkt. Nehmen wir weiterhin an, dass internationale Brutalismus-Freaks das als Hotspot handeln \u2013 gerade weil es abgerissen werden soll(te). Nehmen wir an, dass es das \u201eh\u00e4sslichste Geb\u00e4ude Berlins\u201c ist.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.05.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-7293 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.05.png\" alt=\"\" width=\"229\" height=\"330\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.05.png 229w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.05-208x300.png 208w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Bildschirmfoto-2025-08-14-um-14.57.05-104x150.png 104w\" sizes=\"auto, (max-width: 229px) 100vw, 229px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/50_bis_51_Rezensionen_p1-2.pdf\"><strong>Postmodern Berlin.\u00a0Non-Residential<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eZur\u00fcck am Schreibtisch, attestieren wir dem vorliegenden Band eine hervorragende Qualit\u00e4t der neu aufgenommenen Fotos und eine souver\u00e4ne, kenntnisreiche Beschreibung der Bauten und ihrer Geschichte. Aber mit Postmoderne hat das nichts zu tun.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_5.2025_Neue-Nationalgalerie.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6792 size-medium alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/nng_jovis-230x300.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/nng_jovis-230x300.jpg 230w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/nng_jovis-115x150.jpg 115w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/nng_jovis.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><\/em><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_5.2025_Neue-Nationalgalerie.pdf\"><strong>Neue Nationalgalerie \u2013 Sanierung einer Ikone<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eHier wird also das einvernehmlich unter allen Beteiligten gefundene Leitbild daf\u00fcr kritisiert, dass es sein Ziel augenscheinlich erreicht hat. Das ist spannend.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Seiten-aus-Bw_1.2025_Friedrich-Zollinger.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6796 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Teaser_Zollinger-1bb02e8a85f62378.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Teaser_Zollinger-1bb02e8a85f62378.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Teaser_Zollinger-1bb02e8a85f62378-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Teaser_Zollinger-1bb02e8a85f62378-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Seiten-aus-Bw_1.2025_Friedrich-Zollinger.pdf\"><strong>Friedrich Zollinger \u2013 Baumeister der Moderne<\/strong><\/a><\/p>\n<p>\u201e<em>Zollinger? Ist das nicht dieses markante Spitztonnendach, das von einem Stabnetzwerk aus Holzlamellen gebildet wird? Genau das.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_13.2024_Atlas-Kriehgsschadenskarten.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6802 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas-kriegsschadenskarten-deutschland-gebundene-ausgabe.jpeg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"318\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas-kriegsschadenskarten-deutschland-gebundene-ausgabe.jpeg 434w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas-kriegsschadenskarten-deutschland-gebundene-ausgabe-217x300.jpeg 217w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas-kriegsschadenskarten-deutschland-gebundene-ausgabe-109x150.jpeg 109w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_13.2024_Atlas-Kriehgsschadenskarten.pdf\"><strong>Atlas Kriegsschadenskarten Deutschland<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDer Rezensent hat nichts gegen Wissenschaft, aber etwas gegen irref\u00fchrende Verlagswerbung.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_3.2024_60-70-80.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6806 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/BW_2024_03_rez_2-260-330-ca1a302a4880a925.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/BW_2024_03_rez_2-260-330-ca1a302a4880a925.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/BW_2024_03_rez_2-260-330-ca1a302a4880a925-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/BW_2024_03_rez_2-260-330-ca1a302a4880a925-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><br \/>\n<a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_3.2024_60-70-80.pdf\"><strong>60 70 80 \u2013 Architektur der Moderne<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eEs sind erstaunlich viele Kirchen und Gemeindezentren dabei, die \u2013 wie in dieser Epoche \u00fcblich \u2013 zwischen wuchtigem Beton-Brutalismus und Sakral-Kitsch in Klinker und Kupfer changieren.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p class=\"printX\"><a href=\"https:\/\/www.bauwelt.de\/rubriken\/buecher\/Julius-Shulman-Modernism-Rediscovered-19391977-4035924.html\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6811 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/teaser-shuman-be92ddafc80ab853.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/teaser-shuman-be92ddafc80ab853.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/teaser-shuman-be92ddafc80ab853-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/teaser-shuman-be92ddafc80ab853-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/www.bauwelt.de\/rubriken\/buecher\/Julius-Shulman-Modernism-Rediscovered-19391977-4035924.html\"><strong>Julius Shulman \u2013 Modernism Rediscovered 1939\u20131977<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eProminente Architektennamen fehlen hier v\u00f6llig. Daf\u00fcr erl\u00e4utert Pierluigi Serraino im Vorwort die Mechanismen der US-amerikanischen Print-Publizistik und deren Einfluss auf die \u00f6ffentliche (Nicht-)Wahrnehmung von Architekten und Geb\u00e4uden.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_5.2023_Plattenbau-Berlin.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6815 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Plattenbau_Teaser-d4aaa05feab01439.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Plattenbau_Teaser-d4aaa05feab01439.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Plattenbau_Teaser-d4aaa05feab01439-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Plattenbau_Teaser-d4aaa05feab01439-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_5.2023_Plattenbau-Berlin.pdf\"><strong>Plattenbau<\/strong><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_5.2023_Plattenbau-Berlin.pdf\"><strong> Berlin<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eEine Riesen-Surprise hat der Prestel-Verlag jetzt in Berlin ausgemacht: In der Hauptstadt gibt es zwar kaum \u00c4pfel zum Nachtisch, daf\u00fcr aber Plattenbauten zum Hauptgang. Da die Zutaten schon etwas \u00e4lter sind, k\u00f6nnte man sie auch als kalte Platten bezeichnen.<\/em>\u201c<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_26.2022_Der-Fernsehturm.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6819 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Fernsehturm_Teaser-0fb02e73cd90c106.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Fernsehturm_Teaser-0fb02e73cd90c106.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Fernsehturm_Teaser-0fb02e73cd90c106-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Fernsehturm_Teaser-0fb02e73cd90c106-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_26.2022_Der-Fernsehturm.pdf\"><strong>Der Fernsehturm und sein Freiraum<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eGr\u00fcnzig wirbt um Verst\u00e4ndnis f\u00fcr die DDR-zeitliche Planung der (Ost-)Berliner Mitte rund um den Fernsehturm. Er untersucht die Entstehungsgeschichte der sp\u00e4tmodernen st\u00e4dtebaulichen Struktur, die allerdings weder von der DDR-F\u00fchrung noch von der Bev\u00f6lkerung je als Berliner Zentrum angenommen oder bespielt wurde.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_20.2022_Handbuch-der-Stadtbaukunst.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6824 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Baukunst_Teaser-ace14b751074447c.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Baukunst_Teaser-ace14b751074447c.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Baukunst_Teaser-ace14b751074447c-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Baukunst_Teaser-ace14b751074447c-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_20.2022_Handbuch-der-Stadtbaukunst.pdf\"><strong>Handbuch der Stadtbaukunst<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eWer wollte etwas gegen die Sch\u00f6nheit unserer St\u00e4dte haben? Im Gegensatz zu Lampugna\u00adnis \u00f6den Atlanten wird hier mit Luftfotos, anschaulichen Lagepl\u00e4nen und Schemaskizzen gearbeitet. Gemeinsam bilden die vier B\u00e4nde ein Kataster der st\u00e4d\u00adtebaulichen Positivbeispiele, breitfl\u00e4chig typologisiert und \u2013 man hat es schon geahnt \u2013 weitgehend aus vergangenen Epochen stammend.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_18.2022_Le-Corbusier_red2.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6830 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Le_Corbusier_Teaser-bb7a3c84a4ec8235.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Le_Corbusier_Teaser-bb7a3c84a4ec8235.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Le_Corbusier_Teaser-bb7a3c84a4ec8235-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Le_Corbusier_Teaser-bb7a3c84a4ec8235-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_18.2022_Le-Corbusier_red2.pdf\"><strong>Le Corbusier \u2013Architekt, K\u00fcnstler, Theoretiker<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em><span class=\"Bold\">\u201eHeute<\/span> spr\u00e4che man wohl von einer bipolaren St\u00f6rung: Der einflussreichste Architekt der Moderne schaltete seine Stimmung ununterbrochen zwischen Selbstmitleid und Gr\u00f6\u00dfenwahn hin und her \u00ad\u00adund wurde somit f\u00fcr sich selbst und seine Umwelt zum unertr\u00e4glichen Zeitgenossen.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_18.2022_Unite.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6834 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_260x330-cbcc9aed6fc252aa.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_260x330-cbcc9aed6fc252aa.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_260x330-cbcc9aed6fc252aa-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_260x330-cbcc9aed6fc252aa-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_18.2022_Unite.pdf\"><strong>Le Corbusier: Unit\u00e9 d\u2019habitation \u201eTyp Berlin\u201c<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eEin gewisser J\u00fcrgen Sawade war als Werkstudent mit dem R\u00f6deln von Dr\u00e4hten f\u00fcr die Bewehrung besch\u00e4ftigt. Sp\u00e4ter fuhr er einen Mercedes 450 SEL 6,9, wie die Bauwelt in den 80er Jahren mal auf der \u201eLetzten Seite\u201c vermeldet hat. Da waren die Sozialwohnungen im \u201eCorbusierhaus\u201c bereits in Eigentum umgewandelt.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_17.2022_Restlicht.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6838 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/restlicht.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/restlicht.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/restlicht-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/restlicht-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_17.2022_Restlicht.pdf\"><strong>Restlicht \u2013 Osram M\u00fcnchen<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em><span class=\"Bold\">\u201eDieses<\/span> Buch l\u00e4sst sich auf zweierlei Weise lesen. Erstens: als Anklage, dass ein denkmalgesch\u00fctzter und v\u00f6llig intakter Bau der Nachkriegsmoderne ohne Not abgerissen wurde. Zweitens: als Anschauungsmaterial \u00fcber die dokumentarische Fotografie als Format der Architekturkommunika\u00adtion. Die Herausgeber wollten eigentlich &#8218;Erstens&#8216;, tarnen das aber nicht ungeschickt unter &#8218;Zweitens&#8216;.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_10.2022_Oekonomisierung.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6843 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Oekonomisierung_260x330-eb1a4d805d0a17a0.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Oekonomisierung_260x330-eb1a4d805d0a17a0.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Oekonomisierung_260x330-eb1a4d805d0a17a0-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Oekonomisierung_260x330-eb1a4d805d0a17a0-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_10.2022_Oekonomisierung.pdf\"><strong>Die \u00d6konomisierung des Raums<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDie Verlags-Edition dieser Habilitationsschrift setzt sich zudem dem Verdacht aus, auf optische Wirkung hin optimiert worden zu sein. Wie w\u00e4re es sonst zu erkl\u00e4ren, dass ein (grafisch sehr attraktiver) Bebauungsplan nicht nur opulent auf einer Doppelseite, sondern auch noch ausfaltbar auf der Innenseite des Schutzumschlags gedruckt wurde? Dieser Plan stammt von 1930\/31 \u2013 und hat mit den Nazis rein gar nichts zu tun.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_9.2022_Saga-Le-Corbusier.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6848 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_Saga_Teaser-8131e14f424c2b64.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_Saga_Teaser-8131e14f424c2b64.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_Saga_Teaser-8131e14f424c2b64-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Corbu_Saga_Teaser-8131e14f424c2b64-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_9.2022_Saga-Le-Corbusier.pdf\"><strong>Saga Le Corbusier<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDas Buch ist wie ein Briefroman in der H\u00f6flichkeitsform abgefasst, al\u00adso in der penetranten Ansprache \u201eper Sie\u201c. Was in der franz\u00f6sischen Sprache goutiert werden mag, wird im Deutschen als manieriert empfunden. Im Gegensatz zu dieser \u201eVous\u201c-Marotte steht nun der stellenweise derbe und despektierliche Tonfall, der den Meister frontal angeht. Und das macht dann doch geh\u00f6rig Spa\u00df.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_4.2022_Mies-in-Barcelona.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6853 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Mies-in-Barcelona-Auseinandersetzung-mit-Mies-van-der-Rohes-Barcelona-Pavillon-42dd9a5da9682692.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Mies-in-Barcelona-Auseinandersetzung-mit-Mies-van-der-Rohes-Barcelona-Pavillon-42dd9a5da9682692.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Mies-in-Barcelona-Auseinandersetzung-mit-Mies-van-der-Rohes-Barcelona-Pavillon-42dd9a5da9682692-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Mies-in-Barcelona-Auseinandersetzung-mit-Mies-van-der-Rohes-Barcelona-Pavillon-42dd9a5da9682692-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_4.2022_Mies-in-Barcelona.pdf\"><strong>Zufall und Vision \u2013 Mies van der Rohes Barcelona Pavillon<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDass es den Pavillon \u00fcberhaupt gegeben hat, ist dem konservativen und industrienahen deutschen Ausstellungskommissar Georg von Schnitzler und seiner kunstsinnigen Frau Lilly zu verdanken. Er\u00a0 hat die Baustelle eigenm\u00e4chtig gegen den Willen der Reichsregierung in Gang gesetzt. Dass der Pavillon von der deutschen Regierung als Symbolbau der jungen Demokratie beabsichtigt gewesen sei, kann nach der Lekt\u00fcre des vorliegenden Bandes jedenfalls klar ausgeschlossen werden.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_3.2022_Der-Pott.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6858 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Der_Pott_260x330-d5e08b5810f010f3.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Der_Pott_260x330-d5e08b5810f010f3.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Der_Pott_260x330-d5e08b5810f010f3-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Der_Pott_260x330-d5e08b5810f010f3-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_3.2022_Der-Pott.pdf\"><strong>Der Pott \u2013 Industriekultur im Ruhrgebiet<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eNur richtet sich das Buch eher an das Pub\u00adlikum der \u201eSendung mit der Maus\u201c als an das der Bauwelt. In \u00fcbergenauer Detaillierung werden historische und industrietechnische Vorg\u00e4nge und Prozesse beschrieben, die architektonischen Basisdaten (Architekt? Baujahr?) muss man sich hingegen m\u00fchsam zusammensuchen.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_1.2022_Transformationen.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6863 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Transformationen-Kahlfeldt-Architekten-db187520febb9ced.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Transformationen-Kahlfeldt-Architekten-db187520febb9ced.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Transformationen-Kahlfeldt-Architekten-db187520febb9ced-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Transformationen-Kahlfeldt-Architekten-db187520febb9ced-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><\/em><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_1.2022_Transformationen.pdf\"><strong>Transformationen \u2013 Kahlfeldt Architekten<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDer vorliegende Band befasst sich nun mit den Umbauprojekten des B\u00fcros, und wer geglaubt h\u00e4tte, diese \u00e4hnlich abwatschen zu k\u00f6nnen, sieht sich schnell eines Besseren belehrt. Denn Umbauen, das k\u00f6nnen die Kahlfeldts.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_27.2014_Wohnbauten.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6868 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/wohnbauten.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/wohnbauten.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/wohnbauten-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/wohnbauten-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_27.2014_Wohnbauten.pdf\"><strong>Kahlfeldt Architekten \u2013 Wohnbauten<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eHeute probiert er die Schuhe von Boull\u00e9e, Ledoux und Gilly. Doch es sei hier beklagt: Diese Schuhe sind ihm zu gro\u00df. Was als gro\u00dfe, noble Geste gedacht ist, landet im Ergebnis beim Adonis aus dem Garten-Center.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_22_2020_62_bis_63_Rez.p1_LowRes.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6962 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Drei-Monde-Moderne_Teaser-eb5e28b4f0418da4.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Drei-Monde-Moderne_Teaser-eb5e28b4f0418da4.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Drei-Monde-Moderne_Teaser-eb5e28b4f0418da4-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Drei-Monde-Moderne_Teaser-eb5e28b4f0418da4-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_22_2020_62_bis_63_Rez.p1_LowRes.pdf\"><strong>Drei Monde der Moderne oder wie die Moderne klassisch wurde<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eJedenfalls beschreibt das grundsympathische B\u00e4ndchen ein Jahrhundert Architekturgeschichte, in dem die Moderne \u201eklassisch\u201c wurde. Dazu beginnt J\u00fcrgen Tietz bei seinen Jugenderinnerungen aus dem b\u00fcrgerlichen S\u00fcdwesten Berlins, wo ihm in den 1970er Jahren Werke so unterschiedlicher Architekten wie Scharoun, Salvisberg, Bruno Taut, Paul Baumgarten, Oskar Kaufmann oder den Sp\u00e4texpressionisten Ernst und G\u00fcnther Paulus aufgefallen sind; in einer Zeit, in der diese Architektur kaum Beachtung und Wertsch\u00e4tzung erfuhr.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_22.2020_Haus-mit-Eigenschaften.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6933 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Haus-mit-Eigenschaften_Teaser-7229a6e7a598d069.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Haus-mit-Eigenschaften_Teaser-7229a6e7a598d069.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Haus-mit-Eigenschaften_Teaser-7229a6e7a598d069-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Haus-mit-Eigenschaften_Teaser-7229a6e7a598d069-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_22.2020_Haus-mit-Eigenschaften.pdf\"><strong>Haus mit Eigenschaften<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDie Freunde der Sch\u00f6nheit haben den Bestand mit seiner darin gespeicherten grau\u00aden Energie vernichtet, um einen opulenten Neubau mit einem &#8217;sanft luxurierenden Vestib\u00fcl&#8216; zu modellieren. Angesichts des &#8218;Chaos des Ber\u00adliner Stadtbildes&#8216; glaubt der Architekt Tobias N\u00f6fer treuherzig, &#8218;dass man etwas tun kann&#8216;.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Architekturfuehrer-Suedtirol-0b4aaca5b3fca2f7.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-7137\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Architekturfuehrer-Suedtirol-0b4aaca5b3fca2f7.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Architekturfuehrer-Suedtirol-0b4aaca5b3fca2f7.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Architekturfuehrer-Suedtirol-0b4aaca5b3fca2f7-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/Architekturfuehrer-Suedtirol-0b4aaca5b3fca2f7-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/48_bis_49_Rezensionen.p1_LowRes-2.pdf\"><strong>Architekturf\u00fchrer S\u00fcdtirol<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eAuch in Bozen, Meran und Bruneck gibt es Bauten des italienischen Razionalismo wie die ph\u00e4notypische Casa del Fascio im Dolomiten-\u00d6rtchen Sexten mit ihrem einschl\u00e4gigen Liktorenb\u00fcndel-Turm. Jedoch wurde hier, in den deutschsprachigen Tiroler Alpen, die Moderne von den Einheimischen nicht als Botschaft aus der Zukunft, sondern als \u00dcbergriff der &#8218;walschen&#8216; fremden Macht empfunden. Das liegt an der speziellen Situation S\u00fcdtirols, das infolge des Abkommens von St. Germain nach dem Ersten Weltkrieg Italien zugesprochen wurde \u2013 wie man sagen kann, ohne plausible historische Legitimation. Was die Sache etwas schwierig macht.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_21.2019_Walter-Gropius.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6872 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Walter-Gropius-Der-Architekt-seines-Ruhms-d1da391cbb010b00.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Walter-Gropius-Der-Architekt-seines-Ruhms-d1da391cbb010b00.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Walter-Gropius-Der-Architekt-seines-Ruhms-d1da391cbb010b00-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Walter-Gropius-Der-Architekt-seines-Ruhms-d1da391cbb010b00-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_21.2019_Walter-Gropius.pdf\"><strong>Walter Gropius \u2013 Der Architekt seines Ruhms<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDass Gropius ein frauenfeindlicher Dandy, ein zeitweiliger Antisemit, jedenfalls immer ein wilhelminischer Husar, zudem ein ori\u00adentierungsloses Mutters\u00f6hnchen ohne inhaltliche Haltung war, diese Erkenntnisse entnehmen wir pointiert dem vorliegenden Buch. Aufgemacht wie eine wissenschaftliche Dissertation, liefert der Journalist Bernd Polster hier ganz entspannt eine b\u00f6se Biografie ab.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_19.2019_Atlas-zum-Staedtebau.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6879 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas_zum_staedtebau_teaser-035350c6e14c052f.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas_zum_staedtebau_teaser-035350c6e14c052f.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas_zum_staedtebau_teaser-035350c6e14c052f-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/atlas_zum_staedtebau_teaser-035350c6e14c052f-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_19.2019_Atlas-zum-Staedtebau.pdf\"><strong>Atlas zum St\u00e4dtebau<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDiese Atlanten hier dienen dazu, ein seliges Ideal der Sch\u00f6nheit zur Nachahmung zu propagieren. Doch sind die darin enthaltenen digitalen Zeichnungen so \u00f6de und lustfeindlich, dass wir uns gleich nochmal zum Rheingauer Weinbrunnen begeben, f\u00fcr einen letzten Schluck Riesling. Ups, da ist ja jetzt schon geschlossen.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_19.2019_Atlas-zum-Staedtebau.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6882 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Manuale-zum-StaedtebauStadtplanerische-und-staedtebauliche-Leitbilder-seit-der-Mitte-des-19.-Jahrhunderts-73737a5deed32443.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"237\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Manuale-zum-StaedtebauStadtplanerische-und-staedtebauliche-Leitbilder-seit-der-Mitte-des-19.-Jahrhunderts-73737a5deed32443.jpg 320w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Manuale-zum-StaedtebauStadtplanerische-und-staedtebauliche-Leitbilder-seit-der-Mitte-des-19.-Jahrhunderts-73737a5deed32443-291x300.jpg 291w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Manuale-zum-StaedtebauStadtplanerische-und-staedtebauliche-Leitbilder-seit-der-Mitte-des-19.-Jahrhunderts-73737a5deed32443-145x150.jpg 145w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_19.2019_Atlas-zum-Staedtebau.pdf\"><strong>Manuale zum St\u00e4dtebau<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDem Leser \u00f6ffnet sich hier eine seltsame Literaturgattung: Manuale als \u201eDispositive zur Systematisierung des Wissens von der Stadt\u201c. Diese erinnern streckenweise an eine Art \u201eNeufert\u201c f\u00fcr St\u00e4dtebau.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_9.2019_Postmodern-Berlin.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6886 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Postmodern-Berlin-Wohnbauten-der-80er-Jahre-ff4ca1c9927c1a69-1.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Postmodern-Berlin-Wohnbauten-der-80er-Jahre-ff4ca1c9927c1a69-1.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Postmodern-Berlin-Wohnbauten-der-80er-Jahre-ff4ca1c9927c1a69-1-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Postmodern-Berlin-Wohnbauten-der-80er-Jahre-ff4ca1c9927c1a69-1-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_9.2019_Postmodern-Berlin.pdf\"><strong>Postmodern Berlin \u2013 Wohnbauten der 80er Jahre<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eAllerdings ist die Autorin klug genug, dem ihr aufgetragenen Etikett nicht auf den Leim zu gehen. Sie trifft ihre Postmoderne-De\u00adfinition unter R\u00fcckgriff auf Umberto Eco als eine Art Manierismus, der &#8218;immer schon da war&#8216;.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_6_2019_Grossstadt-gestalten.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6890 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/grosstadt_teaser-fa8cf42b2c54bc77.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/grosstadt_teaser-fa8cf42b2c54bc77.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/grosstadt_teaser-fa8cf42b2c54bc77-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/grosstadt_teaser-fa8cf42b2c54bc77-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bw_6_2019_Grossstadt-gestalten.pdf\"><strong>Gro\u00dfstadt gestalten \u2013 Stadtbaumeister an Rhein und Ruhr<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eDer Clou dabei: Private Investoren durften die Bauten finanzieren, aber die Architektur wurde vom Baudezernenten vorgegeben. Was die Immobilienwirtschaft heute als \u201eRegulierung\u201c emp\u00f6rt ablehnen w\u00fcrde, war damals \u00fcblich. Qualit\u00e4t von Architektur und St\u00e4dtebau war eine Gemeinwohlaufgabe, die sich die &#8218;Stadtbaumeister&#8216; nicht aus der Hand nehmen lie\u00dfen.\u201c<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/bw_2014_36_Urbanitaet.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6894 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/urbanitaet-und-dichte.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/urbanitaet-und-dichte.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/urbanitaet-und-dichte-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/urbanitaet-und-dichte-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/bw_2014_36_Urbanitaet.pdf\"><strong>Urbanit\u00e4t und Dichte im St\u00e4dtebau des 20. Jahrhunderts<\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>\u201eWolfgang Sonne gelingt das Kunstst\u00fcck, sein\u00a0Axiom von der antiurbanen Moderne einerseits unaufh\u00f6rlich zu wiederholen und doch fast das ganze Buch lang das Gegenteil zu beweisen. Wie das?\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/bw_2014_21_Rimpl.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6899 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/rimpl.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/rimpl.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/rimpl-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/rimpl-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/bw_2014_21_Rimpl.pdf\"><strong>Herbert Rimpl (1902-1978) \u2013 Architektur-Konzern unter G\u00f6ring und Spee<\/strong>r<\/a><\/p>\n<div class=\"desc\"><em>\u201eWar Rimpl also eine Lichtgestalt in dunkler Zeit? (&#8230;) Richtig ist, dass unter Rimpls Namen vor 1945 eine Reihe von Bauten entstanden sind, die formal der \u201eNeuen Sachlichkeit\u201c zuzurechnen sind. Neu ist hingegen die Erkenntnis, dass eine Urheberschaft Rimpls an solchen Bauten durchg\u00e4ngig nicht nachgewiesen werden kann. Das ist eine zentrale Pointe dieses Buches.\u201d<\/em><\/div>\n<div><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/bw_2014_21_Rimpl.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6916 alignleft\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/hoeger.jpg\" alt=\"\" width=\"230\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/hoeger.jpg 260w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/hoeger-236x300.jpg 236w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/hoeger-118x150.jpg 118w\" sizes=\"auto, (max-width: 230px) 100vw, 230px\" \/><\/a><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/bw_2014_21_Rimpl.pdf\"><strong>Fritz H\u00f6ger<\/strong><\/a><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div><em>\u201eWas f\u00fcr ein unangenehmer Mensch! Der Architekt des Hamburger Chilehauses Fritz H\u00f6ger war nach Schilderung von Zeitgenossen &#8218;zu laut&#8216;, sein Habitus und Gebaren &#8218;alles andere als hanseatisch&#8216;, denn &#8218;er war nicht fein, nicht zur\u00fcckhaltend, lie\u00df keine kulturelle Bildung erkennen&#8216;.\u201d<\/em><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_0946.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-7324 size-full\" src=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_0946-e1776500098836.jpeg\" alt=\"\" width=\"235\" height=\"326\" srcset=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_0946-e1776500098836.jpeg 235w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_0946-e1776500098836-216x300.jpeg 216w, https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/IMG_0946-e1776500098836-108x150.jpeg 108w\" sizes=\"auto, (max-width: 235px) 100vw, 235px\" \/><\/a><strong><a href=\"https:\/\/blog.hotze.net\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/34_bis_39_Rezensionen_Stellen.pdf\">Die gerettete Stadt<\/a><\/strong><\/p>\n<p><em>\u201eBleiben werden die penetrante Banalit\u00e4t und die Aggressivit\u00e4t dieser Architektur.\u201c Die Rede ist von dem Nachfolgebau der 1968 gesprengten Leipziger Paulinerkirche, dem \u201ePaulinum \u2013 Aula und Universit\u00e4tskirche St. Pauli\u201c. Arnold Bartetzky findet passendere Worte zu diesem monstr\u00f6s missgl\u00fcckten Bau von Erick van Eggeraat: \u201eEffektheischend bewegte Formen zwischen marktschreierischer Kommerz\u00e4sthetik einer amerikanischen Mall und postsowjetischem Neurussenschick.\u201d<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gern nutze ich gelegentlich das Angebot der Bauwelt-Redaktion, dort Buchrezensionen zu ver\u00f6ffentlichen, die ich in meiner Freizeit schreibe. Mit freundlicher Genehmigung der Bauwelt mache ich hier meine Buchbesprechungen zug\u00e4nglich \u2013 im originalen Zeitschriften-Layout als PDF-Dateien. &nbsp; Hans und Wassili Luckhardt Als im Architekturstudium in den 1980ern pl\u00f6tzlich postmoderne M\u00e4tzchen in der Entwurfslehre auftauchten, erwachte das [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-6905","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/6905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6905"}],"version-history":[{"count":101,"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/6905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7449,"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/6905\/revisions\/7449"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.hotze.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}